Przejdź do treści

Archiwa i bazy genealogiczne

Ta strona jest spisem 63 archiwów, indeksów i baz genealogicznych, do których surname.pl kieruje czytelnika szukającego swojego nazwiska. Nie jest kopią ich zawartości: serwis nie przechowuje ani nie udostępnia rekordów z żadnego z tych zbiorów. Każdy wpis prowadzi wprost do instytucji albo projektu, który dany zbiór prowadzi, i to tam obowiązują jego własne zasady korzystania. Rejestr obejmuje zbiory z 12 krajów i obszarów, łącznie z projektami o zasięgu międzynarodowym, a stan całego wykazu opisuje data 2026-08-24.

Wpisy są podzielone na pięć grup tematycznych, ponieważ pytanie, z którym przychodzi czytelnik, prawie zawsze należy do jednej z nich: metryki i akta stanu cywilnego (30 pozycji), wyjazdy i osiedlenia za granicą (7), wojny i straty wojenne (10), represje i prześladowania (8) oraz zbiory współczesne (17). Suma tych liczb jest wyższa niż 63, bo 9 zbiorów odpowiada na więcej niż jedno pytanie; pokazujemy je w każdej pasującej grupie, zamiast ukrywać poza pierwszą.

Pod każdym opisem znajduje się nota licencyjna i nie jest ona ozdobą — mówi, co wolno zrobić z zapisem, który znajdziesz. Zbiory otwarte można cytować i przetwarzać na warunkach podanej licencji. Zbiory prowadzone przez wolontariuszy zwykle pozwalają na użytek własny, ale nie na masowe pobieranie danych. Zbiory komercyjne mają własny regulamin, bywa że surowszy niż samo prawo autorskie. 3 pozycje z tego wykazu są jednocześnie źródłem liczb widocznych na stronach nazwisk w tym serwisie; pozostałych 60 nie przetwarzamy w żaden sposób i są tu wyłącznie wskazówką, dokąd pójść dalej.

Żadne z tych archiwów nie odpowie jednym zdaniem na pytanie o historię nazwiska. Zwracają rekordy: wpis w księdze, pozycję na liście, skan strony. Wniosek trzeba złożyć samodzielnie z kilku takich rekordów, a pusty wynik jest tu normą, nie usterką — indeksy powstają latami i wiele ksiąg nigdy nie zostało zindeksowanych. Liczba trafień nie mówi też nic o tym, kim byli ludzie, których dotyczy: zapis w księdze parafialnej jest zapisem zdarzenia, a nie deklaracją czyjejkolwiek narodowości.

Przy każdej pozycji podajemy kraj lub obszar, którego zbiór dotyczy, oraz krótką instrukcję wyszukiwania — czego dana wyszukiwarka oczekuje w polu nazwiska i co zawiera zwracany rekord. Kolejność wpisów w grupie jest redakcyjna: wyżej stoją zbiory szersze i łatwiej dostępne. Wykaz rośnie wraz z bazą wiedzy serwisu i ta strona zmienia się razem z nim, bez ręcznego przepisywania nazw ani adresów.

Od czego zacząć

  1. 1. Sprawdź, co już wiesz o nazwisku

    Region, w którym rodzina mieszkała najdłużej, przybliżony okres i wszystkie znane warianty pisowni są tu ważniejsze niż samo nazwisko. Większość wyszukiwarek archiwalnych szuka dokładnego ciągu znaków, więc jedna litera różnicy potrafi rozstrzygnąć o pustym wyniku.

  2. 2. Wybierz grupę, która odpowiada na twoje pytanie

    Pytanie o narodziny, ślub albo zgon prowadzi do metryk. Pytanie o wyjazd za granicę — do grupy wyjazdów i osiedleń. Pytanie o losy w czasie wojny albo o prześladowania prowadzi do dwóch osobnych grup, bo prowadzą je zupełnie inne instytucje i mają różne zakresy.

  3. 3. Otwórz jeden zbiór i przeczytaj przy nim instrukcję

    Nie warto otwierać dziesięciu kart naraz. Każda pozycja niżej ma opis zakresu i akapit «Jak szukać», który mówi, jak wpisać nazwisko i co znajdzie się w zwróconym rekordzie. Jeden zbiór przerobiony do końca daje więcej niż dziesięć przejrzanych pobieżnie.

Metryki i akta stanu cywilnego

30 pozycji

  • Geneteka

    Polska

    Centralna baza indeksów metrykalnych prowadzona przez Polskie Towarzystwo Genealogiczne — ok. 67 mln rekordów z ponad 4 500 parafii. Obejmuje wszystkie 16 województw oraz tereny dzisiejszej Ukrainy, Białorusi i Litwy, głównie od XVIII w. do 1918 r.

    Jak szukać: Wpisz nazwisko w pole «Nazwisko», wybierz województwo z listy i zaznacz rodzaj aktu — urodzenia, małżeństwa albo zgony. Rekord indeksu zawiera rok, numer aktu, parafię, imiona rodziców, często nazwisko panieńskie matki, a niekiedy odnośnik do skanu.

    Baza jest własnością Polskiego Towarzystwa Genealogicznego (prawo sui generis) — linkujemy, nie pobieramy danych

    Otwórz: https://geneteka.genealodzy.pl

  • Szukaj w Archiwach

    Polska

    Portal Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych i Narodowego Archiwum Cyfrowego: ponad 55 mln skanów materiałów ze wszystkich archiwów państwowych, od XII do XX w., z całej Polski i Kresów. Wbudowany jest w niego rejestr PRADZIAD — spis ksiąg metrykalnych parafii i USC przechowywanych w archiwach państwowych.

    Jak szukać: Wpisz nazwisko w wyszukiwarce pełnotekstowej — znajdzie je w tytułach jednostek opisu, czyli w aktach notarialnych, sądowych i cywilnych. Żeby dotrzeć do metryk, użyj zakładki «Wyszukiwanie akt metrykalnych» i szukaj po miejscowości, wyznaniu i zakresie lat, a nie po nazwisku.

    Skany w domenie publicznej, opisy jako informacja sektora publicznego (Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych)

    Otwórz: https://www.szukajwarchiwach.gov.pl

  • Geneszukacz

    Polska

    Metawyszukiwarka Polskiego Towarzystwa Genealogicznego obejmująca wszystkie bazy PTG — łącznie 67,5 mln rekordów. Poza Geneteką są w niej m.in. «Polska Deklaracja o Podziwie i Przyjaźni dla Stanów Zjednoczonych» z 1926 r. (246 137 podpisów), straty wojska z lat 1918–1920 (46 884) i kartoteka żołnierzy z lat 1918–1920 (23 699).

    Jak szukać: Wpisz samo nazwisko — wyszukiwarka odpyta naraz wszystkie bazy Towarzystwa i pokaże, w której z nich są trafienia. Stamtąd przechodzi się do konkretnej bazy po szczegóły rekordu; to najszybszy sposób sprawdzenia, czy nazwisko w ogóle występuje w zbiorach PTG.

    Bazy Polskiego Towarzystwa Genealogicznego (prawo sui generis) — dozwolone są odesłania

    Otwórz: https://geneszukacz.genealodzy.pl

  • Archiwum Główne Akt Dawnych

    Polska

    Najstarsze archiwum w Polsce. Ponad 850 000 skanów metryk z lat 1590–1911, przede wszystkim ksiąg «zabużańskich» — archidiecezji lwowskiej, diecezji łucko-żytomierskiej i przemyskiej oraz parafii greckokatolickich — a obok nich akta staropolskie i materiały herbowe.

    Jak szukać: AGAD nie ma wyszukiwarki po osobach, więc nawiguje się po zespołach i parafiach. Ustal najpierw miejscowość albo parafię, z której wywodzi się rodzina, potem otwórz odpowiedni zespół i przeglądaj skany rocznik po roczniku.

    Domena publiczna i informacja sektora publicznego (Archiwum Główne Akt Dawnych)

    Otwórz: https://agad.gov.pl/?page_id=914

  • Genealogia w Archiwach

    Polska

    Projekt archiwów państwowych w Toruniu i Bydgoszczy: ok. 3 mln skanów akt stanu cywilnego z lat 1874–1910, metryk katolickich z lat 1810–1910 oraz ksiąg ewidencji ludności od 1837 r., z ponad 450 parafii i USC województwa kujawsko-pomorskiego. Część zbioru zindeksowali wolontariusze.

    Jak szukać: Wybierz miejscowość albo parafię, a potem rodzaj księgi i rocznik. Tam, gdzie wolontariusze zdążyli zrobić indeks, zadziała też wyszukiwanie po imieniu i nazwisku — poza tym pozostaje przeglądanie skanów strona po stronie.

    Skany w domenie publicznej, informacja sektora publicznego (Archiwa Państwowe w Toruniu i Bydgoszczy)

    Otwórz: https://www.genealogiawarchiwach.pl

  • BaSIA

    Polska

    Baza indeksów metrykalnych i akt stanu cywilnego Wielkopolski prowadzona przez Wielkopolskie Towarzystwo Genealogiczne «Gniazdo», obejmująca historyczne Poznańskie od lat 50. XVIII w. do lat 30. XX w. Każdy rekord ma bezpośrednie powiązanie ze skanem w Szukaj w Archiwach.

    Jak szukać: Wpisz nazwisko w formularzu wyszukiwania — obsługuje on warianty fonetyczne, co ratuje sytuację przy zapisach zniekształconych przez pruskiego urzędnika. Wyniki można oglądać na mapie miejscowości, a z każdego rekordu przechodzi się prosto do skanu aktu.

    Baza Wielkopolskiego Towarzystwa Genealogicznego «Gniazdo» (prawo sui generis) — dozwolone są odesłania

    Otwórz: https://www.basia.famula.pl

  • Poznan Project

    Polska

    Wolontariacki projekt Łukasza Bieleckiego prowadzony na infrastrukturze Poznańskiego Centrum Superkomputerowo-Sieciowego: ok. 2 mln małżeństw z lat 1800–1899 z prowincji poznańskiej — katolickich, luterańskich i cywilnych. To około 75% wszystkich ślubów zawartych w regionie w tym stuleciu.

    Jak szukać: Wpisz nazwisko pana młodego albo panny młodej i zawęź zakres lat. Rekord podaje pełne imiona obojga małżonków, rok i parafię, a często także rodziców — przy tak wysokim pokryciu brak trafienia również jest informacją.

    Baza prywatna (Poznan Project) — dozwolone są odesłania, nie pobieranie danych

    Otwórz: https://poznan-project.psnc.pl

  • PomGenBaza

    Polska

    Baza Pomorskiego Towarzystwa Genealogicznego: ponad 6,6 mln indeksów — 3,5 mln chrztów, 0,88 mln ślubów i 2,3 mln zgonów — a obok nich indeksy cmentarzy Pomorza. Obejmuje województwa pomorskie, kujawsko-pomorskie i zachodniopomorskie od XVII do XX w.

    Jak szukać: Wybierz rodzaj aktu, wpisz nazwisko i w razie potrzeby zawęź parafię albo zakres lat. Osobno warto sprawdzić indeksy cmentarne — dla nazwisk kaszubskich bywają jedynym śladem po krewnych z XX w.

    Baza Pomorskiego Towarzystwa Genealogicznego (prawo sui generis) — dozwolone są odesłania

    Otwórz: https://www.ptg.gda.pl/language/pl/pomgenbaza/

  • Metryki (Skanoteka PTG)

    Polska

    Skanoteka Polskiego Towarzystwa Genealogicznego — miliony skanów ksiąg metrykalnych, głównie z Mazowsza i Polski centralnej, uporządkowanych według parafii i roczników. To docelowe miejsce, do którego Geneteka odsyła z pojedynczego indeksu, wskazując konkretną klatkę.

    Jak szukać: Nie szukaj tu po nazwisku — nawigacja idzie przez parafię i rok. Najpierw znajdź indeks w Genetece i otwórz z niego odnośnik do skanu; osobno warto sprawdzić katalog parafii na parafie.genealodzy.pl, żeby ustalić, które księgi w ogóle zachowały się dla twojej miejscowości.

    Skany dokumentów w domenie publicznej na infrastrukturze PTG — dozwolone są odesłania do przeglądarki, bez hotlinkowania obrazów

    Otwórz: https://metryki.genealodzy.pl

  • GenBaza

    Polska

    Prywatny projekt Genpolu gromadzący skany z archiwów Kielc — państwowego i diecezjalnego — a także Łodzi, Gdańska, Warszawy i Pelplina, w dużej części materiały, których nie ma w Szukaj w Archiwach. Kluczowe źródło dla regionu świętokrzyskiego i łódzkiego.

    Jak szukać: Najpierw załóż bezpłatne konto w serwisie genpol.com — bez zalogowania odnośniki do konkretnych ksiąg nie zadziałają. Potem przeglądaj skany według archiwum, parafii i rocznika; wyszukiwarki po nazwisku tutaj nie ma.

    Skany udostępniane na podstawie umów projektu z archiwami — dozwolone są wyłącznie odesłania

    Otwórz: https://metryki.genbaza.pl

  • JRI-Poland

    Polska

    Jewish Records Indexing – Poland, organizacja pozarządowa działająca od 1995 r.: ponad 6,1 mln indeksów żydowskich akt metrykalnych z ponad 550 miejscowości w historycznych granicach Polski, powiązanych z sygnaturami polskich archiwów państwowych i ze skanami.

    Jak szukać: Wpisz nazwisko w bezpłatnej wyszukiwarce i przejrzyj trafienia według miejscowości. Rekord podaje rodzaj aktu, rok, miasto oraz sygnaturę zespołu w archiwum państwowym — z tą sygnaturą idzie się dalej do oryginału.

    Baza organizacji JRI-Poland — dozwolone są odesłania do wyszukiwarki

    Otwórz: https://jri-poland.org

  • FamilySearch

    Stany Zjednoczone

    Największy bezpłatny zbiór genealogiczny świata, prowadzony przez amerykański Kościół Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich: miliardy rekordów — metryki, spisy powszechne i listy pasażerskie — wspólne drzewo FamilySearch Family Tree oraz katalog mikrofilmów. Zasięg obejmuje cały świat od XVI do XX w., z bardzo mocnym pokryciem Polski i wszystkich krajów polskiej diaspory.

    Jak szukać: Załóż bezpłatne konto — bez rejestracji wyszukiwarka nie zadziała. Wpisz nazwisko i zawęź wyniki filtrem kraju oraz zakresem lat; poza metrykami sprawdź też listy pasażerskie, bo trafiają tam osoby, po których w parafii nie został żaden ślad.

    Pokazywanie rekordów u siebie wymaga umowy partnerskiej; odesłania do wyszukiwarki są dozwolone (FamilySearch)

    Otwórz: https://www.familysearch.org

  • Sejm-Wielki.pl

    Polska

    Wielka Genealogia Minakowskiego — spójne drzewo genealogiczne obejmujące ponad 1,2 mln osób: szlachtę, elity i znanych Polaków od średniowiecza. Sejm-Wielki.pl jest częścią bezpłatną, rozszerzona wersja Wielcy.pl działa w abonamencie.

    Jak szukać: Wpisz nazwisko w wyszukiwarce osób — jeśli ród był skoligacony z elitami, zobaczysz gotowe linie pokrewieństwa i powiązania z innymi rodzinami. Dla nazwisk chłopskich baza zwykle milczy, więc brak trafień niczego nie przesądza.

    Baza prywatna (M.J. Minakowski) — dozwolone są odesłania

    Otwórz: https://www.sejm-wielki.pl

  • Wikiźródła — przestrzeń «Архів:»

    Ukraina

    Przestrzeń archiwalna w ukraińskich Wikiźródłach — największy wolny zbiór skanów ukraińskich metryk na świecie. Setki tysięcy jednostek: księgi metrykalne, rewizje, spisy spowiedników oraz akta stanu cywilnego z lat 1917–1950, przekazane m.in. przez centralne archiwum historyczne w Kijowie i archiwa obwodowe.

    Jak szukać: Nie ma tu wyszukiwania po nazwisku — nawiguje się po sygnaturze: archiwum, zespół, opis, jednostka. Ustal najpierw parafię i sygnaturę w katalogu archiwum, a potem otwórz odpowiednią stronę Wikiźródeł ze skanami.

    Skany w domenie publicznej, opisy na licencji CC BY-SA (Вікіджерела)

    Otwórz: https://uk.wikisource.org/wiki/%D0%90%D1%80%D1%85%D1%96%D0%B2:%D0%90%D1%80%D1%85%D1%96%D0%B2%D0%B8

  • Міжархівний пошуковий портал

    Ukraina

    Portal Państwowej Służby Archiwalnej Ukrainy uruchomiony w 2022 r. jako «archiwa w smartfonie». Na starcie objął 7 archiwów, 7 020 zespołów, ok. 249 tys. tytułów jednostek i ok. 1,6 mln skanów, a zbiór stale rośnie. Wyszukiwanie jest morfologiczne, po całym aparacie pomocniczym archiwów.

    Jak szukać: Wpisz nazwisko w wyszukiwarce — przeszukuje ona tytuły jednostek, więc trafienia to zwykle sprawy sądowe i majątkowe, w których nazwisko trafiło do tytułu akt. Metryk szukaj osobno, przez opisy zespołów konkretnego archiwum.

    Zasób państwowy (Укрдержархів) — opisy jednostek to dane faktograficzne, skany dawnych akt są w domenie publicznej

    Otwórz: https://searcharchives.net.ua/

  • ЦДІАЛ України

    Ukraina

    Centralne Państwowe Archiwum Historyczne Ukrainy we Lwowie — największa kolekcja metryk greckokatolickich i rzymskokatolickich Galicji, mniej więcej od 1600 do 1945 r. To obszar największego przenikania się nazwisk polskich i ukraińskich, obejmujący obwody lwowski, iwanofrankiwski i tarnopolski.

    Jak szukać: Zacznij od opublikowanych katalogów metryk w formacie PDF, osobnych dla obrządku greckokatolickiego i rzymskokatolickiego. Znajdź w nich swoją parafię, zanotuj sygnaturę, a potem szukaj skanów w serwisie Archium tego archiwum.

    Archiwum państwowe Ukrainy — skany dawnych akt w domenie publicznej, opisy jako dane faktograficzne

    Otwórz: https://tsdial.archives.gov.ua/

  • Gesher Galicia — All Galicia Database

    Ukraina

    Baza amerykańskiej organizacji Gesher Galicia: ponad 900 000 zindeksowanych rekordów z austro-węgierskiej Galicji z lat mniej więcej 1780–1940 — metryki, katastry, spisy wyborców oraz akta podatkowe i szkolne. Obejmuje wszystkie wyznania, nie tylko żydowskie.

    Jak szukać: Wyszukiwarka jest bezpłatna i nie wymaga konta — wpisz nazwisko i przejrzyj trafienia według miejscowości; najlepiej pokryte są Lwów, Drohobycz, Brody i Sambor. Pełne szczegóły części rekordów widzą tylko członkowie organizacji.

    Baza organizacji Gesher Galicia — dozwolone są odesłania, nie kopiowanie rekordów

    Otwórz: https://www.geshergalicia.org/all-galicia-database/

  • Жніво

    Białoruś

    Największa zbiorcza wyszukiwarka osób z terenu Białorusi, prowadzona przez prywatny projekt Alaksieja Bialeckiego: ponad 14,1 mln rekordów z ksiąg metrykalnych, spisu z 1926 r., spisów rolnych z lat 1916–1917, ksiąg pamiątkowych guberni, ogłoszeń senackich, list uchodźców I wojny, akt represji i cmentarzy.

    Jak szukać: Wpisz nazwisko w formie białoruskiej albo rosyjskiej — interfejs jest rosyjskojęzyczny i obsługuje znaki wieloznaczne, co pomaga przy niepewnej końcówce. Rekord podaje typ zdarzenia, rok, parafię lub wieś oraz sygnaturę źródła.

    Agregator źródeł otwartych bez zadeklarowanej licencji — dozwolone są odesłania do wyszukiwarki

    Otwórz: https://db.zhnivo.com/

  • НИАБ в г. Гродно

    Białoruś

    Narodowe Archiwum Historyczne Białorusi w Grodnie udostępnia bezpłatnie pliki Excel: wykazy ksiąg metrykalnych kościołów, cerkwi, zborów ewangelickich, gmin staroobrzędowych, synagog i meczetów, skorowidze miejscowości według parafii guberni grodzieńskiej i wileńskiej oraz katalog imienny liczący 7093 rekordy.

    Jak szukać: Pobierz arkusz odpowiadający wyznaniu i powiatowi, a potem znajdź w nim swoją parafię — dostaniesz zakres lat oraz sygnaturę zespołu i opisu. Region graniczy z Podlasiem, więc dla nazwisk pogranicza bywa właściwszym tropem niż archiwa polskie.

    Wykazy archiwalne (НГАБ у Гродне) bez zadeklarowanej licencji — dane faktograficzne z podaniem źródła

    Otwórz: https://niab-grodno.by/science/

  • Radzima.net

    Białoruś

    Prywatny projekt prowadzony od 2002 r.: informator o 47 tys. miejscowości Białorusi, Litwy i Podlasia z historycznymi podziałami administracyjnymi, przypisaniem do parafii i wskazaniem, gdzie przechowywane są metryki, oraz baza ponad 300 tys. nazwisk zgłoszonych przez użytkowników. Serwis ma polską wersję językową.

    Jak szukać: Zacznij od wyszukiwarki nazwisk, żeby sprawdzić, czy ktoś już bada ten sam ród, a potem przejdź do karty miejscowości — znajdziesz w niej parafię i archiwum przechowujące jej księgi. Pełne dane o parafiach i metrykach wymagają płatnego abonamentu.

    Baza prywatna (Radzima.net) — dozwolone są odesłania

    Otwórz: https://www.radzima.net/

  • LitvakSIG — All Lithuania Database

    Białoruś

    Baza amerykańskiej organizacji LitvakSIG: ponad 2,8 mln rekordów z lat od 1795 do początku XX w. — rewizje, metryki i spisy podatkowe ludności żydowskiej guberni wileńskiej i kowieńskiej, a więc także dzisiejszej Grodzieńszczyzny i północno-zachodniej Białorusi. Zbiór jest aktualizowany kwartalnie.

    Jak szukać: Podstawowe wyszukiwanie po nazwisku jest bezpłatne, a nowsze tłumaczenia rekordów są dostępne dla darczyńców grup powiatowych. Sprawdź warianty transliteracji — te same rodziny bywają zapisane jako Kowalski, Kovalsky i Kowalskij.

    Baza organizacji LitvakSIG — dozwolone są wyłącznie odesłania

    Otwórz: https://www.litvaksig.org/all-lithuania-database/

  • GEDBAS

    Niemcy

    Baza drzew genealogicznych wgrywanych przez użytkowników w formacie GEDCOM, prowadzona przez CompGen: ponad 20 mln osób ze wszystkich epok, z mocnym pokryciem dawnych niemieckich ziem wschodnich. Jakość danych bywa nierówna, bo pochodzą one od badaczy-amatorów.

    Jak szukać: Wpisz nazwisko i przejrzyj listę osób z datami oraz miejscami urodzenia, ślubu i zgonu. Traktuj wyniki jako trop, a nie dowód — zanim je przyjmiesz, sprawdź, czy autor drzewa podał źródła.

    Dane należą do badaczy, którzy je wgrali (CompGen) — dozwolone są odesłania

    Otwórz: https://gedbas.genealogy.net/

  • Matricula Online

    międzynarodowe

    Portal wiedeńskiego instytutu ICARUS udostępniający bezpłatnie i bez rejestracji skany katolickich ksiąg metrykalnych z ponad dwudziestu diecezji niemieckich, a także z Austrii, Polski i Luksemburga, od XVI do XX w. To skany, a nie indeksy — wyszukiwania po nazwisku tu nie ma.

    Jak szukać: Wybierz kraj, diecezję i parafię, potem rodzaj księgi i rocznik, i przeglądaj skany strona po stronie. Dla potomków polskich górników w Zagłębiu Ruhry najważniejsze są diecezje Essen, Münster i Paderborn.

    Przeglądanie bezpłatne; prawa do zdjęć należą do archiwów (Matricula Online, ICARUS)

    Otwórz: https://data.matricula-online.eu/de/deutschland/

  • Digitální archiv ZA v Opavě

    Czechy

    Archiwum Krajowe w Opawie udostępnia metryki czeskiego Śląska i północnych Moraw — w tym Śląska Cieszyńskiego i Zaolzia, gdzie nazwiska są wspólne z polską stroną granicy. Poza metrykami są tu kataster karoliński z 1721 r., spisy ludności i kroniki szkolne, mniej więcej z lat 1571–1949.

    Jak szukać: Wybierz parafię, rodzaj księgi i rocznik — zapisy nie są zindeksowane po osobach, więc przegląda się skany. Dla rodzin z Zaolzia zacznij od parafii Czeski Cieszyn, Karwina, Trzyniec albo Jabłonków.

    Archiwum państwowe (Zemský archiv v Opavě) — przeglądanie bezpłatne, dozwolone są odesłania

    Otwórz: https://digi.archives.cz/da/

  • Acta Publica (MZA Brno)

    Czechy

    Portal Morawskiego Archiwum Krajowego w Brnie ze wszystkimi zdigitalizowanymi metrykami Moraw, częściowo także austriackimi, mniej więcej od XVII w. do lat dziesiątych XX w. Powstał z programu współpracy transgranicznej Czechy–Austria.

    Jak szukać: Załóż bezpłatne konto, bo bez zalogowania skany się nie otworzą. Potem szukaj po gminie, parafii i numerze księgi; Morawy to drugi po Śląsku region wspólnych nazwisk polsko-czeskich.

    Archiwum państwowe (Moravský zemský archiv v Brně) — przeglądanie bezpłatne, dozwolone są odesłania

    Otwórz: https://www.actapublica.eu/

  • MNL Adatbázisok Online

    Węgry

    Serwis Węgierskiego Archiwum Narodowego z 68 bazami online, w tym ogólnokrajowymi spisami podatkowymi z 1715 i 1720 r., spisem z 1828 r. oraz ok. 4 mln zdigitalizowanych stron ksiąg metrykalnych sprzed 1895 r. Obejmuje historyczne Węgry, a więc także dzisiejszą Słowację i Zakarpacie.

    Jak szukać: Wyszukiwarka jest wspólna dla wszystkich baz, bezpłatna, bez rejestracji i obsługuje znaki wieloznaczne. Dla nazwisk pogranicza zacznij od spisów z 1715 i 1720 r. — to najstarszy powszechnie dostępny imienny zbiór w tym regionie.

    Archiwum państwowe (Magyar Nemzeti Levéltár) — masowe wykorzystanie komercyjne wymaga uzgodnienia

    Otwórz: https://adatbazisokonline.mnl.gov.hu/

  • Hungaricana

    Węgry

    Portal Biblioteki Parlamentu Węgier gromadzący ok. 20 mln stron ze zbiorów ponad stu instytucji: opisy majątków Urbaria et Conscriptiones z lat 1527–XIX w., Libri Regii z lat 1527–1918 z ok. 38 000 wpisów o nadaniach szlachectwa, herbów i ziemi, a także dawne mapy i akta miejskie Budapesztu.

    Jak szukać: Jeśli tropisz nobilitację, szukaj nazwiska w bazie Libri Regii — wpis prowadzi do skanu strony z kolorowym herbem. Opisy majątków przeszukuje się osobno; obie bazy dotyczą historycznych Węgier, w tym Spisza i Szarysza.

    Prawa należą do instytucji uczestniczących (Hungaricana) — dozwolone są odesłania

    Otwórz: https://archives.hungaricana.hu/

  • Яндекс Поиск по архивам

    Rosja

    Wyszukiwarka po zdigitalizowanych archiwach, w której sieć neuronowa rozpoznaje rękopisy z XVIII i początku XX w. — dzięki temu przeszukiwalne pełnotekstowo stają się księgi metrykalne, rewizje i spisy spowiedników. Według pomocy serwisu obejmuje ok. 22 mln stron dokumentów archiwalnych i ok. 6 mln stron prasy.

    Jak szukać: Zaloguj się kontem Yandex ID i wpisz nazwisko cyrylicą — wyszukiwarka znajdzie je w odczytanym maszynowo tekście rękopisu. Trzon zbioru to Rosja centralna, gdzie Polacy trafiali na zesłanie albo służbę; metryki katolickie guberni zachodnich pojawiają się punktowo.

    Regulamin zastrzega prawa do transkrypcji i zakazuje budowania własnych baz — dozwolone są wyłącznie odesłania

    Otwórz: https://ya.ru/archive

  • Open Archives (openarch.nl)

    Holandia

    Agregator otwartych archiwów Holandii i Belgii prowadzony przez Boba Coreta: 362 mln wzmianek osobowych z akt stanu cywilnego, ksiąg kościelnych i kartotek meldunkowych. Polski ślad to górnicy w Limburgii oraz powojenni Polacy w Belgii i Holandii.

    Jak szukać: Wpisz nazwisko w wyszukiwarce serwisu i przejrzyj rekordy — każdy podaje typ zdarzenia, rok, miejscowość i archiwum źródłowe. Uważaj na fałszywe trafienia: nazwiska podobne do niderlandzkich, jak Król i Krol, potrafią mocno zawyżyć liczbę wyników.

    Większość zbiorów na licencji CC0 lub CC BY — Open Archives (openarch.nl)

    Źródło: https://www.openarchieven.nl/?lang=en

  • JewishGen

    Stany Zjednoczone

    JewishGen działa przy Museum of Jewish Heritage w Nowym Jorku i prowadzi bazy dotyczące żydowskich rodzin z ziem polskich, w tym JewishGen Poland Database, Family Finder oraz Communities Database. Część zbiorów pokrywa się z indeksami JRI-Poland, powiązanymi z sygnaturami polskich archiwów.

    Jak szukać: Załóż bezpłatne konto i szukaj po nazwisku, zawężając wyniki miastem. Sprawdź też Family Finder — pokazuje badaczy pracujących nad tym samym nazwiskiem i miejscowością, co bywa szybszą drogą niż samodzielna kwerenda.

    Bazy JewishGen — dozwolone są wyłącznie odesłania

    Otwórz: https://www.jewishgen.org/databases/poland/

Wyjazdy i osiedlenia za granicą

7 pozycji

  • U.S. Census Decennial Surname Files

    Stany Zjednoczone

    Zbiory nazwisk amerykańskiego Census Bureau obejmujące wszystkie nazwiska, które wystąpiły co najmniej 100 razy w spisach z 2000 i 2010 r. Przekrój z 2010 r. to 162 253 nazwiska wraz z rangą, liczbą nosicieli, częstością na 100 tys. oraz podziałem według rasy i pochodzenia etnicznego.

    Jak szukać: Nie ma tu wyszukiwarki pojedynczego nazwiska — pobiera się plik CSV albo XLSX, można też skorzystać z oficjalnego API Census, bez rejestracji. Przy zestawianiu z nazwiskami polskimi pamiętaj o amerykanizacji pisowni: Kowalski i Kovalski to w tych danych osobne wiersze.

    Dane w domenie publicznej (U.S. Census Bureau)

    Źródło: https://www.census.gov/data/developers/data-sets/surnames.html

  • Open Archives (openarch.nl)

    Holandia

    Agregator otwartych archiwów Holandii i Belgii prowadzony przez Boba Coreta: 362 mln wzmianek osobowych z akt stanu cywilnego, ksiąg kościelnych i kartotek meldunkowych. Polski ślad to górnicy w Limburgii oraz powojenni Polacy w Belgii i Holandii.

    Jak szukać: Wpisz nazwisko w wyszukiwarce serwisu i przejrzyj rekordy — każdy podaje typ zdarzenia, rok, miejscowość i archiwum źródłowe. Uważaj na fałszywe trafienia: nazwiska podobne do niderlandzkich, jak Król i Krol, potrafią mocno zawyżyć liczbę wyników.

    Większość zbiorów na licencji CC0 lub CC BY — Open Archives (openarch.nl)

    Źródło: https://www.openarchieven.nl/?lang=en

  • Ellis Island Arrival Records

    Stany Zjednoczone

    Arrival Records Collection fundacji Statue of Liberty–Ellis Island: manifesty pasażerskie portu Nowy Jork z lat 1820–1957, początkowo 65 mln rekordów, a po rozszerzeniu w latach 2024–25 o porty Teksasu, Florydy i Hawajów — ponad 100 mln. To główny kanał polskiej emigracji przełomu XIX i XX w.

    Jak szukać: Wyszukiwanie jest bezpłatne, a do obejrzenia skanu manifestu wystarczy darmowa rejestracja. W rekordzie najcenniejsze są dwa pola: ostatnie miejsce zamieszkania, czyli często konkretne polskie miasteczko, oraz osoba, do której emigrant jechał.

    Dane fundacji Statue of Liberty–Ellis Island — dozwolone są wyłącznie odesłania do wyników wyszukiwania

    Otwórz: https://www.statueofliberty.org/discover/heritagesearch/

  • NARA 1950 Census

    Stany Zjednoczone

    Pełne arkusze amerykańskiego spisu powszechnego z 1950 r. udostępnione przez National Archives, z wyszukiwaniem po nazwisku opartym na indeksie uczenia maszynowego. Cały zbiór, liczący 165 TB, jest publicznie dostępny w AWS Open Data razem z metadanymi indeksu.

    Jak szukać: Wpisz nazwisko i zawęź stan oraz hrabstwo — Polonia skupiała się w Illinois, Michigan, Nowym Jorku i Pensylwanii. Arkusz podaje zawód, kraj urodzenia i status naturalizacji, więc jednym spojrzeniem widać, o które pokolenie emigracyjne chodzi.

    Dane w domenie publicznej (National Archives and Records Administration)

    Otwórz: https://1950census.archives.gov

  • Hamburg Passenger Lists 1850–1934

    Niemcy

    Listy pasażerów odpływających z Hamburga w latach 1850–1934, z luką w latach 1915–19, przechowywane w Staatsarchiv Hamburg: ok. 5 mln emigrantów, w ogromnej części z ziem polskich. W rekordach podano miejsce pochodzenia, co pozwala połączyć nazwisko z regionem i z konkretną falą emigracji.

    Jak szukać: Indeks jest płatny i prowadzi go Ancestry, natomiast same skany można za darmo przeglądać w FamilySearch, ale bez wyszukiwania po nazwisku. Bez abonamentu zacznij od strony amerykańskiej — manifest przypłynięcia zwykle powtarza te same dane.

    Indeks na wyłączność Ancestry — dozwolone są odesłania do kolekcji

    Otwórz: https://www.ancestry.com/search/collections/1068

  • CEMLA — imigranci portu Buenos Aires

    międzynarodowe

    Zdigitalizowane księgi rejestracyjne imigrantów portu Buenos Aires prowadzone przez CEMLA: lata 1882–1960, ponad 4,4 mln osób ze 200 krajów i 3,5 tys. statków. Ważna uwaga historyczna: przed 1919 r. Polaków zapisywano jako Niemców, Austriaków albo Rosjan.

    Jak szukać: Wpisz nazwisko w bezpłatnej wyszukiwarce; rekord podaje wiek, stan cywilny, zawód, wyznanie, port zaokrętowania, statek i datę przybycia. Liczba bezpłatnych zapytań bywa ograniczona, więc od razu zapisuj trafienia.

    Brak otwartej licencji (CEMLA, Buenos Aires) — dozwolone są odesłania

    Otwórz: https://cemla.com/buscador/

  • Museu da Imigração do Estado de São Paulo

    międzynarodowe

    Archiwum cyfrowe Muzeum Imigracji stanu São Paulo: ponad 250 000 obrazów — księgi rejestracyjne Hospedaria de Imigrantes z lat 1887–1978, listy okrętowe z portu Santos z lat 1888–1965 oraz cartas de chamada. Materiał jest transkrybowany, więc da się go przeszukiwać po nazwisku.

    Jak szukać: Wpisz nazwisko w wyszukiwarce archiwum cyfrowego; rekord prowadzi do skanu księgi z datą przypłynięcia, nazwą statku i miejscem docelowym. Dla polskiej emigracji kluczowa jest Parana — Kurytyba to największe skupisko polonijne Ameryki Południowej.

    Archiwum publiczne stanu São Paulo — odesłania swobodne, kopiowanie obrazów według regulaminu muzeum

    Otwórz: https://museudaimigracao.org.br/acervo-e-pesquisa/acervo

Wojny i straty wojenne

10 pozycji

  • Geneszukacz

    Polska

    Metawyszukiwarka Polskiego Towarzystwa Genealogicznego obejmująca wszystkie bazy PTG — łącznie 67,5 mln rekordów. Poza Geneteką są w niej m.in. «Polska Deklaracja o Podziwie i Przyjaźni dla Stanów Zjednoczonych» z 1926 r. (246 137 podpisów), straty wojska z lat 1918–1920 (46 884) i kartoteka żołnierzy z lat 1918–1920 (23 699).

    Jak szukać: Wpisz samo nazwisko — wyszukiwarka odpyta naraz wszystkie bazy Towarzystwa i pokaże, w której z nich są trafienia. Stamtąd przechodzi się do konkretnej bazy po szczegóły rekordu; to najszybszy sposób sprawdzenia, czy nazwisko w ogóle występuje w zbiorach PTG.

    Bazy Polskiego Towarzystwa Genealogicznego (prawo sui generis) — dozwolone są odesłania

    Otwórz: https://geneszukacz.genealodzy.pl

  • Straty.pl

    Polska

    Baza Instytutu Pamięci Narodowej «Straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką 1939–1945» — ok. 5,5 mln rekordów o ofiarach okupacji: imię i nazwisko, data i miejsce urodzenia, ostatnie miejsce zamieszkania, los (aresztowanie, obóz, śmierć) oraz źródło danych.

    Jak szukać: Wpisz nazwisko w publicznej wyszukiwarce, a wyniki zawęź datą albo miejscem urodzenia, bo najczęstsze nazwiska dają setki trafień. Każdy rekord podaje źródło, z którego pochodzi — i to jest właściwy punkt wyjścia do dalszej kwerendy w IPN.

    Informacja sektora publicznego (Instytut Pamięci Narodowej)

    Otwórz: https://straty.pl

  • Arolsen Archives

    Niemcy

    Międzynarodowe centrum dokumentacji prześladowań nazistowskich w Bad Arolsen, finansowane przez rząd Niemiec. Online udostępnia ok. 26–30 mln dokumentów: kartoteki obozów koncentracyjnych, akta robotników przymusowych i dokumenty osób przesiedlonych. Polacy są w tych zbiorach obecni masowo.

    Jak szukać: Wyszukiwarka działa bez rejestracji — wpisz nazwisko i przejrzyj trafienia, a przy zapisach zniekształconych spróbuj także wariantu zniemczonego. Każdy rekord prowadzi do skanu dokumentu, a że zbiór jest transkrybowany społecznościowo, trafień z czasem przybywa.

    Przeglądanie bezpłatne; ponowne wykorzystanie dokumentów wymaga uzgodnienia z Arolsen Archives

    Otwórz: https://collections.arolsen-archives.org/

  • Powstańcze Biogramy (Muzeum Powstania Warszawskiego)

    Polska

    Biogramy uczestników Powstania Warszawskiego zebrane przez Muzeum Powstania Warszawskiego — dziesiątki tysięcy not z pseudonimami, oddziałami i zdjęciami, a obok nich baza ofiar cywilnych powstania. Każdy biogram ma trwały, cytowalny adres.

    Jak szukać: Wpisz nazwisko w wyszukiwarce biogramów, a jeśli rodzina mieszkała w Warszawie, sprawdź też osobną bazę ofiar cywilnych. Biogram podaje pseudonim, oddział i losy powojenne — bywa najbogatszym źródłem biograficznym, jakie w ogóle istnieje dla danej osoby.

    Baza Muzeum Powstania Warszawskiego — wolno linkować i przytaczać fakty, nie wolno kopiować biogramów

    Otwórz: https://www.1944.pl/powstancze-biogramy.html

  • Namensverbreitungskarte (CompGen)

    Niemcy

    Mapy rozmieszczenia nazwisk w granicach Rzeszy Niemieckiej z 1890 r., zrekonstruowane z list strat I wojny światowej, oraz drugi przekrój z 1996 r. To jedyne źródło pokazujące nazwisko na Śląsku, Pomorzu, w Poznańskiem i w Prusach w ówczesnych granicach.

    Jak szukać: Wpisz nazwisko i przełączaj się między warstwą z 1890 i 1996 r. — różnica między nimi to zwykle historia wysiedleń i migracji zarobkowej. Można porównać kilka nazwisk naraz, co pomaga przy wariantach pisowni.

    Dane zebrane przez wolontariuszy CompGen do użytku niekomercyjnego — dozwolone są odesłania

    Otwórz: https://nvk.genealogy.net/

  • Verlustlisten Erster Weltkrieg (DES)

    Niemcy

    W pełni zindeksowane urzędowe listy strat Rzeszy Niemieckiej z lat 1914–1918: 8,5 mln rekordów dotyczących ok. 2 mln żołnierzy, przepisanych z 31 000 stron gazetowych. Listy obejmują całą Rzeszę, a więc setki tysięcy polskich nazwisk z Poznańskiego, Śląska i Prus.

    Jak szukać: Wpisz nazwisko w wyszukiwarce projektu DES; rekord podaje imię, miejscowość i status — ranny, zaginiony, poległy albo wzięty do niewoli. Miejscowość jest tu najcenniejsza, bo pozwala związać przodka z konkretną wsią sprzed 1918 r.

    Indeksacja wolontariuszy CompGen w modelu niekomercyjnego Open Access — dozwolone są odesłania

    Otwórz: https://des.genealogy.net/eingabe-verlustlisten/search

  • Volksbund Gräbersuche Online

    Niemcy

    Imienna baza niemieckich poległych i zaginionych w obu wojnach światowych, prowadzona przez Volksbund Deutsche Kriegsgräberfürsorge: ok. 4,8–5,4 mln rekordów z lat 1914–1945, a kolejne ok. 450 tys. jest w opracowaniu. Są w niej także zmobilizowani ze Śląska i Prus nosiciele polskich nazwisk.

    Jak szukać: Wpisz nazwisko i, jeśli je znasz, datę urodzenia — samo nazwisko daje zbyt wiele trafień. Rekord podaje miejsce śmierci oraz cmentarz wojenny, na którym pochowano żołnierza, wraz z jego dzisiejszą lokalizacją.

    Baza Volksbund Deutsche Kriegsgräberfürsorge — warunki ponownego wykorzystania nieogłoszone, dozwolone są odesłania

    Otwórz: https://www.volksbund.de/erinnern-gedenken/graebersuche-online

  • Databáza padlých v 1. svetovej vojne (VHÚ)

    Słowacja

    Baza poległych w I wojnie światowej prowadzona przez Instytut Historii Wojskowej w Bratysławie: ponad 45 000 nazwisk żołnierzy armii austro-węgierskiej z terenu dzisiejszej Słowacji, zdigitalizowanych z 267 wojskowych ksiąg metrykalnych. W 2025 r. zbiór powiększył się o kolejne 10 tys. rekordów.

    Jak szukać: Wpisz nazwisko w wyszukiwarce bazy — rekord podaje stopień, jednostkę, daty urodzenia i śmierci, miejsce urodzenia oraz miejsce pochówku. Dla nazwisk góralskich szukaj żołnierzy z pułków rekrutowanych na północy kraju.

    Zasób państwowy (Vojenský historický ústav Bratislava) bez zadeklarowanej licencji — dane faktograficzne z podaniem źródła

    Otwórz: https://www.vhu.sk/svet-si-pamata-databaza-padlych-vojakov-v-1svetovej-vojne/

  • RadixIndex

    Węgry

    Prywatny projekt Jánosa Bogárdiego działający od lat dziewięćdziesiątych: 9 baz i 5,5 mln rekordów ze starych Węgier, z czego 1,06 mln dostępnych bezpłatnie. Są tu m.in. zmiany nazwisk z lat 1800–1893 i późniejszych (32 521 rekordów) oraz listy strat Austro-Węgier z I wojny światowej (2 692 876 rekordów) obejmujące pułki galicyjskie.

    Jak szukać: Wejdź na zbiorczą stronę nazwiska — pokazuje ona liczbę rekordów i miejscowości, w których nazwisko występuje. Pełne rekordy części baz wymagają abonamentu, ale samo zestawienie mówi, czy w ogóle warto tam kopać.

    Baza prywatna (RadixIndex, János Bogárdi) — dozwolone są odesłania

    Otwórz: https://www.radixindex.com/

  • Память народа

    Rosja

    Zbiorczy zasób rosyjskiego Ministerstwa Obrony łączący bazy «Memorial» i «Podwig naroda»: ok. 109 mln stron dokumentów oraz ok. 67 mln rekordów o stratach i przebiegu służby z lat 1941–1945. Są w nim obywatele II RP zmobilizowani na Kresach do Armii Czerwonej oraz żołnierze 1. i 2. Armii Wojska Polskiego.

    Jak szukać: Wpisz nazwisko w rosyjskiej transliteracji cyrylicą i zawęź rocznikiem urodzenia. Uwaga: serwis bywa okresowo niedostępny spoza Rosji, więc odnośnik może nie otworzyć się z Polski bez dodatkowych zabiegów.

    Brak zadeklarowanej licencji, regulamin nie dopuszcza masowego kopiowania — dozwolone są odesłania

    Otwórz: https://pamyat-naroda.ru

Represje i prześladowania

8 pozycji

  • Straty.pl

    Polska

    Baza Instytutu Pamięci Narodowej «Straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką 1939–1945» — ok. 5,5 mln rekordów o ofiarach okupacji: imię i nazwisko, data i miejsce urodzenia, ostatnie miejsce zamieszkania, los (aresztowanie, obóz, śmierć) oraz źródło danych.

    Jak szukać: Wpisz nazwisko w publicznej wyszukiwarce, a wyniki zawęź datą albo miejscem urodzenia, bo najczęstsze nazwiska dają setki trafień. Każdy rekord podaje źródło, z którego pochodzi — i to jest właściwy punkt wyjścia do dalszej kwerendy w IPN.

    Informacja sektora publicznego (Instytut Pamięci Narodowej)

    Otwórz: https://straty.pl

  • Indeks Represjonowanych

    Polska

    Baza IPN o obywatelach polskich represjonowanych przez ZSRR w latach 1939–1956 — ponad 316 000 rekordów dostępnych online: deportowani, więźniowie łagrów i rozstrzelani, w tym w kontekście katyńskim. Program prowadził Ośrodek KARTA od 1988 r., a w 2013 r. przejął go IPN.

    Jak szukać: Wpisz nazwisko w formularzu wyszukiwania; trafienia rozkładają się na różne rodzaje represji, od deportacji po łagry i egzekucje. Każdy rekord ma podane źródło, w tym materiały pozyskane z archiwów postsowieckich, więc od razu wiadomo, gdzie szukać oryginału.

    Informacja sektora publicznego (Instytut Pamięci Narodowej)

    Otwórz: https://indeksrepresjonowanych.pl

  • Arolsen Archives

    Niemcy

    Międzynarodowe centrum dokumentacji prześladowań nazistowskich w Bad Arolsen, finansowane przez rząd Niemiec. Online udostępnia ok. 26–30 mln dokumentów: kartoteki obozów koncentracyjnych, akta robotników przymusowych i dokumenty osób przesiedlonych. Polacy są w tych zbiorach obecni masowo.

    Jak szukać: Wyszukiwarka działa bez rejestracji — wpisz nazwisko i przejrzyj trafienia, a przy zapisach zniekształconych spróbuj także wariantu zniemczonego. Każdy rekord prowadzi do skanu dokumentu, a że zbiór jest transkrybowany społecznościowo, trafień z czasem przybywa.

    Przeglądanie bezpłatne; ponowne wykorzystanie dokumentów wymaga uzgodnienia z Arolsen Archives

    Otwórz: https://collections.arolsen-archives.org/

  • Реабілітовані історією

    Ukraina

    Narodowy bank danych o ofiarach represji politycznych, prowadzony przez Instytut Historii Ukrainy NAN wraz z archiwami służb. Ponad 370 000 not osobowych z lat 1917–1991: imię i nazwisko, rok i miejsce urodzenia, narodowość, wyrok i data rehabilitacji.

    Jak szukać: Wpisz nazwisko w ukraińskiej transliteracji cyrylicą. W notach jest osobne pole narodowości — dla nazwisk polskich z Ukrainy warto je sprawdzić, bo dokumentuje ofiary «operacji polskiej» NKWD.

    Zasób państwowo-akademicki (Instytut Historii Ukrainy NAN) — dane faktograficzne z podaniem źródła

    Otwórz: https://www.reabit.org.ua/

  • Жніво

    Białoruś

    Największa zbiorcza wyszukiwarka osób z terenu Białorusi, prowadzona przez prywatny projekt Alaksieja Bialeckiego: ponad 14,1 mln rekordów z ksiąg metrykalnych, spisu z 1926 r., spisów rolnych z lat 1916–1917, ksiąg pamiątkowych guberni, ogłoszeń senackich, list uchodźców I wojny, akt represji i cmentarzy.

    Jak szukać: Wpisz nazwisko w formie białoruskiej albo rosyjskiej — interfejs jest rosyjskojęzyczny i obsługuje znaki wieloznaczne, co pomaga przy niepewnej końcówce. Rekord podaje typ zdarzenia, rok, parafię lub wieś oraz sygnaturę źródła.

    Agregator źródeł otwartych bez zadeklarowanej licencji — dozwolone są odesłania do wyszukiwarki

    Otwórz: https://db.zhnivo.com/

  • Открытый список

    Rosja

    Najpełniejsza zbiorcza baza ofiar represji politycznych w ZSRR z lat 1917–1991, ponad 3,3 mln rekordów osobowych, prowadzona w modelu wiki przy udziale Memoriału. Polacy są w niej obecni masowo: «operacja polska» NKWD z lat 1937–38 objęła co najmniej 139 835 represjonowanych, z czego co najmniej 111 091 rozstrzelano.

    Jak szukać: Wpisz nazwisko w rosyjskiej transliteracji cyrylicą, bo forma łacińska nic nie znajdzie. Rekord podaje lata życia, narodowość, miejsce urodzenia, datę aresztowania, artykuł, wyrok i rehabilitację; narodowość jest osobnym polem, więc można wyodrębnić Polaków.

    CC BY-SA 3.0, ru.openlist.wiki

    Źródło: https://ru.openlist.wiki

  • Yad Vashem — Central Database of Shoah Victims' Names

    Izrael

    Centralna Baza Danych Imion Ofiar Zagłady prowadzona przez Instytut Jad Waszem: ok. 4,8 mln imion pochodzących z Kart Świadectw, list deportacyjnych i dokumentów. Ogromną część stanowią polscy Żydzi; dla wielu nazwisk żydowsko-polskich jest to podstawowy zachowany ślad archiwalny.

    Jak szukać: Wyszukiwanie jest bezpłatne i nie wymaga konta — wpisz nazwisko i przejrzyj wyniki według miejscowości urodzenia. Karty Świadectw wypełniali krewni, więc obok danych osoby zawierają często relację rodzinną i datę złożenia.

    Zasób memoriałowy Jad Waszem — dozwolone są wyłącznie odesłania, bez agregowania danych

    Otwórz: https://yvng.yadvashem.org

  • JewishGen

    Stany Zjednoczone

    JewishGen działa przy Museum of Jewish Heritage w Nowym Jorku i prowadzi bazy dotyczące żydowskich rodzin z ziem polskich, w tym JewishGen Poland Database, Family Finder oraz Communities Database. Część zbiorów pokrywa się z indeksami JRI-Poland, powiązanymi z sygnaturami polskich archiwów.

    Jak szukać: Załóż bezpłatne konto i szukaj po nazwisku, zawężając wyniki miastem. Sprawdź też Family Finder — pokazuje badaczy pracujących nad tym samym nazwiskiem i miejscowością, co bywa szybszą drogą niż samodzielna kwerenda.

    Bazy JewishGen — dozwolone są wyłącznie odesłania

    Otwórz: https://www.jewishgen.org/databases/poland/

Zbiory współczesne

17 pozycji

  • Nazwiska w rejestrze PESEL (dane.gov.pl)

    Polska

    Zbiory danych Ministerstwa Cyfryzacji pochodzące z rejestru PESEL: listy nazwisk żyjących obywateli z liczbą osób je noszących, w podziale na płeć, a w osobnych zbiorach — na powiaty i województwa. Nazwiska noszone przez jedną osobę są wyłączone ze względu na prywatność. To źródło, na którym opiera się surname.pl.

    Jak szukać: Nie ma tu wyszukiwarki nazwisk — pobierasz gotowy plik CSV albo XLSX z aktualnym przekrojem rejestru i szukasz nazwiska w arkuszu. Portal udostępnia też REST API pod adresem api.dane.gov.pl, a zbiory są aktualizowane mniej więcej raz w roku.

    CC0 1.0 — dane.gov.pl, Ministerstwo Cyfryzacji

    Otwórz: https://dane.gov.pl/pl/dataset/1681

  • Grobonet

    Polska

    Ogólnopolska wyszukiwarka pochówków prowadzona przez firmę komercyjną; same dane należą do gmin i parafii. Obejmuje ponad 600 cmentarzy, a według innych danych ponad tysiąc: imię i nazwisko, lata życia, cmentarz, kwaterę, rząd i miejsce, często ze zdjęciem nagrobka.

    Jak szukać: Wybierz cmentarz albo szukaj po nazwisku w całej bazie; wynik pokazuje położenie grobu na planie cmentarza. To dobry sposób na odnalezienie krewnych z XX w., których nie ma jeszcze w indeksach metrykalnych.

    Regulamin Grobonetu zakazuje kopiowania danych poza informacją o pochówku — dozwolone są wyłącznie odesłania

    Otwórz: https://grobonet.com

  • RIDNI.org

    Ukraina

    Serwis ukraińskiego towarzystwa genealogicznego «Ridni»: ok. 876 000 nazwisk i ok. 30 000 miejscowości Ukrainy. Dla każdego nazwiska pokazuje mapę rozsiedlenia, liczbę nosicieli i miasta największej koncentracji, a także wzmianki w rejestrach kozackich. Dane są przedwojenne, z lat mniej więcej 2007–2009.

    Jak szukać: Wpisz nazwisko w ukraińskiej transliteracji cyrylicą — forma łacińska niczego nie znajdzie. Serwis pokaże mapę rozsiedlenia po rejonach i listę miejscowości; jest też narzędzie zestawiające dwa nazwiska obok siebie.

    Baza prywatna projektu «Рідні» — dozwolone są odesłania

    Otwórz: https://ridni.org/

  • ЄДР — rejestr przedsiębiorców na data.gov.ua

    Ukraina

    Jednolity rejestr osób prawnych i przedsiębiorców na ukraińskim portalu danych otwartych — miliony pełnych imion i nazwisk przedsiębiorców wraz z adresami rejestracji, udostępniane jako zbiorczy zrzut XML. Dostęp do wygrywki wznowiono 19 stycznia 2026 r.

    Jak szukać: Dla zwykłego użytkownika nie ma tu wyszukiwarki nazwisk — pobiera się zbiorczy plik XML i przeszukuje lokalnie. To źródło, z którego można samodzielnie policzyć częstość i geografię nazwiska we współczesnej Ukrainie, obwód po obwodzie.

    Ukraiński reżim danych otwartych (uchwała Rady Ministrów nr 835) — wolno wykorzystywać komercyjnie z podaniem źródła

    Otwórz: https://data.gov.ua/dataset/a1799820-195b-4982-8141-6e84f58103e7

  • Дапаможнік (helper.archonline.by)

    Białoruś

    Serwis państwowego centrum BiełNIDCED — jedyny zasób wiążący nazwiska z konkretnymi miejscowościami Białorusi. Ok. 250 tys. rekordów zbudowanych na kronikach historyczno-dokumentalnych «Pamiać» wszystkich rejonów, według stanu na 1 stycznia 2017 r.

    Jak szukać: Wpisz nazwisko po białorusku i koniecznie wielką literą — forma rosyjska niczego nie znajdzie, bo baza rozpoznaje wyłącznie białoruski zapis cyrylicą. W odpowiedzi dostaniesz listę wsi i rejonów, w których nazwisko odnotowano; to białoruski odpowiednik naszej mapy województw.

    Zasób państwowy (БелНДЦЭД) bez zadeklarowanej licencji — dane faktograficzne z podaniem źródła

    Otwórz: https://helper.archonline.by/

  • Geogen

    Niemcy

    Mapy rozmieszczenia nazwisk w Niemczech i Austrii tworzone przez Christopha Stöpla na podstawie danych abonentów telefonii stacjonarnej z przekroju około 2005 r. Pokazują częstość bezwzględną i względną w podziale na powiaty, ale obejmują wyłącznie dzisiejsze granice Niemiec.

    Jak szukać: Wpisz nazwisko i obejrzyj mapę gęstości — dla nazwisk polskich charakterystyczne skupisko w Zagłębiu Ruhry to ślad migracji zarobkowej. Pamiętaj, że dawne prowincje wschodnie, czyli Śląsk, Pomorze i Prusy Wschodnie, nie są tutaj pokryte.

    Wygenerowane mapy na licencji CC BY-SA 4.0 (Geogen, Christoph Stöpel)

    Otwórz: https://geogen.stoepel.net/

  • Namensverbreitungskarte (CompGen)

    Niemcy

    Mapy rozmieszczenia nazwisk w granicach Rzeszy Niemieckiej z 1890 r., zrekonstruowane z list strat I wojny światowej, oraz drugi przekrój z 1996 r. To jedyne źródło pokazujące nazwisko na Śląsku, Pomorzu, w Poznańskiem i w Prusach w ówczesnych granicach.

    Jak szukać: Wpisz nazwisko i przełączaj się między warstwą z 1890 i 1996 r. — różnica między nimi to zwykle historia wysiedleń i migracji zarobkowej. Można porównać kilka nazwisk naraz, co pomaga przy wariantach pisowni.

    Dane zebrane przez wolontariuszy CompGen do użytku niekomercyjnego — dozwolone są odesłania

    Otwórz: https://nvk.genealogy.net/

  • Digitales Familiennamenwörterbuch Deutschlands

    Niemcy

    Akademicki słownik nazwisk niemieckich prowadzony przez akademię nauk w Moguncji wraz z uczelniami w Darmstadt i Moguncji. W lipcu 2025 r. liczył ponad 83 000 haseł z etymologią, wariantami, częstością i mapą rozmieszczenia; docelowo ma ich być ok. 200 000.

    Jak szukać: Szukaj przez wyszukiwarkę haseł albo listę alfabetyczną. Dla nazwisk słowiańskich hasło wprost wskazuje etymologię polską — to najlepszy sposób, żeby sprawdzić, czy nazwisko naprawdę jest niemieckie, czy zostało tylko zniemczone.

    Teksty haseł chronione prawem autorskim (Akademie der Wissenschaften und der Literatur Mainz) — dozwolone są odesłania i omówienie z podaniem źródła

    Otwórz: https://www.namenforschung.net/dfd/woerterbuch/liste/

  • Četnost jmen a příjmení (MV ČR)

    Czechy

    Zbiór czeskiego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych z częstością wszystkich nazwisk i imion mieszkańców Czech, w podziale na mikroregiony ORP. Przekrój ze stycznia 2017 r. obejmuje 412 387 unikatowych nazwisk, czyli skalę bardzo zbliżoną do polskiego rejestru PESEL. Publikacji zbioru zaprzestano.

    Jak szukać: Oficjalna strona już nie udostępnia pliku, więc szuka się go w kopiach archiwalnych; sam zbiór to arkusz XLS, który przeszukuje się lokalnie. Gotową wyszukiwarkę nad tymi samymi danymi daje serwis KdeJsme.cz.

    Brak zadeklarowanej licencji — publikacji zaprzestano, a wniosek o otwarcie danych odrzucono (Ministerstvo vnitra ČR, dane na 1.1.2017)

    Otwórz: https://archiv.mv.gov.cz/clanek/cetnost-jmen-a-prijmeni.aspx

  • KdeJsme.cz

    Czechy

    Bezpłatny serwis zbudowany nad zbiorem czeskiego MSW: częstość nazwiska w kolejnych latach, mapa koncentracji według mikroregionów ORP oraz alfabetyczne listy wszystkich 412 tys. nazwisk, osobno w formie męskiej i żeńskiej. Przekroje pochodzą z lat 2010–2017.

    Jak szukać: Wpisz nazwisko albo wejdź prosto na jego stronę, bo adresy mają przewidywalną postać /prijmeni/Nazwisko. Dla nazwisk śląskich sprawdź także pisownię czeską obok polskiej — po obu stronach granicy zapisywano je inaczej.

    Serwis interpretuje dane MV ČR, własnej licencji nie deklaruje — dozwolone są odesłania

    Otwórz: https://www.kdejsme.cz/

  • Databáza priezvisk na Slovensku (JÚĽŠ SAV)

    Słowacja

    Baza nazwisk Słowacji prowadzona przez Instytut Językoznawczy im. Ľ. Štúra Słowackiej Akademii Nauk, oparta na przekroju z 1995 r. Dla każdego nazwiska podaje liczbę nosicieli, liczbę miejscowości, w których występuje, oraz listę tych miejscowości uporządkowaną malejąco.

    Jak szukać: Wpisz nazwisko w słowackiej pisowni w wyszukiwarce słownikowej. Lista miejscowości jest tu ważniejsza niż sama liczba: dla nazwisk góralskich pokazuje wsie Spisza i Orawy leżące tuż za granicą.

    Zasób akademicki (Jazykovedný ústav Ľ. Štúra SAV) bez zadeklarowanej licencji — dane faktograficzne z podaniem źródła

    Otwórz: https://slovnik.juls.savba.sk/?d=priezviska

  • Cintoriny.sk

    Słowacja

    Największy słowacki portal cmentarny, prowadzony przez firmę TOPSET Solutions w ramach paszportyzacji cmentarzy dla gmin. Publicznie widoczna część to ok. 189 tys. grobów i ok. 316 tys. zmarłych: nazwisko, nazwisko panieńskie, daty urodzenia i śmierci, cmentarz oraz położenie grobu na planie.

    Jak szukać: Wybierz gminę i wpisz nazwisko w polu «Priezvisko»; wynik pokazuje grób na mapie cmentarza, często ze zdjęciem. Dla rodzin z pogranicza sprawdź także bliźniaczy serwis virtualnycintorin.sk, bo każdy z nich obsługuje inne gminy.

    Wszystkie prawa zastrzeżone (TOPSET Solutions) — dozwolone są wyłącznie odesłania

    Otwórz: https://www.cintoriny.sk/

  • Családnév statisztika (Belügyminisztérium)

    Węgry

    Statystyka nazwisk węgierskiego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, publikowana corocznie od 2011 r. w plikach XLSX na krajowym portalu danych publicznych. Obejmuje sto najczęstszych nazwisk Węgier z dokładną liczbą nosicieli — razem mniej więcej jedną trzecią populacji. Pełnej listy, jak w polskim rejestrze PESEL, Węgry nie publikują.

    Jak szukać: Pobierz arkusz XLSX za wybrany rok i sprawdź, czy nazwisko mieści się w pierwszej setce; zestawienie kilku roczników pokazuje trend. Poza pierwszą setką ten zbiór nic nie powie — wtedy trzeba szukać w bazach archiwum narodowego.

    Portal deklaruje «licence not specified» — brak wyraźnej zgody na ponowne wykorzystanie (Belügyminisztérium, Nemzeti Közadatportál)

    Otwórz: https://kozadatportal.hu/dataset/cd460417-14a0-4051-ad2d-8b352f228c67

  • U.S. Census Decennial Surname Files

    Stany Zjednoczone

    Zbiory nazwisk amerykańskiego Census Bureau obejmujące wszystkie nazwiska, które wystąpiły co najmniej 100 razy w spisach z 2000 i 2010 r. Przekrój z 2010 r. to 162 253 nazwiska wraz z rangą, liczbą nosicieli, częstością na 100 tys. oraz podziałem według rasy i pochodzenia etnicznego.

    Jak szukać: Nie ma tu wyszukiwarki pojedynczego nazwiska — pobiera się plik CSV albo XLSX, można też skorzystać z oficjalnego API Census, bez rejestracji. Przy zestawianiu z nazwiskami polskimi pamiętaj o amerykanizacji pisowni: Kowalski i Kovalski to w tych danych osobne wiersze.

    Dane w domenie publicznej (U.S. Census Bureau)

    Źródło: https://www.census.gov/data/developers/data-sets/surnames.html

  • NARA 1950 Census

    Stany Zjednoczone

    Pełne arkusze amerykańskiego spisu powszechnego z 1950 r. udostępnione przez National Archives, z wyszukiwaniem po nazwisku opartym na indeksie uczenia maszynowego. Cały zbiór, liczący 165 TB, jest publicznie dostępny w AWS Open Data razem z metadanymi indeksu.

    Jak szukać: Wpisz nazwisko i zawęź stan oraz hrabstwo — Polonia skupiała się w Illinois, Michigan, Nowym Jorku i Pensylwanii. Arkusz podaje zawód, kraj urodzenia i status naturalizacji, więc jednym spojrzeniem widać, o które pokolenie emigracyjne chodzi.

    Dane w domenie publicznej (National Archives and Records Administration)

    Otwórz: https://1950census.archives.gov

  • Forebears

    międzynarodowe

    Największa geoprzestrzenna baza rozpowszechnienia imion i nazwisk: ok. 27,2 mln nazwisk w 236 jurysdykcjach, zbudowana na danych o ok. 4 mld osób, czyli 55% żyjących według stanu na 2014 r. Dla każdego nazwiska podaje liczebność i gęstość w poszczególnych krajach.

    Jak szukać: Wpisz nazwisko i obejrzyj mapę świata z liczbą nosicieli w każdym kraju — to najszybszy sposób sprawdzenia, dokąd rozeszła się rodzina. Przekrój pochodzi z 2014 r. i nie ma szeregów historycznych, więc traktuj liczby jako rząd wielkości.

    Tabele Forebears są chronione prawem sui generis, a regulamin zakazuje pobierania — dozwolone są odesłania

    Otwórz: https://forebears.io

  • Find a Grave

    Stany Zjednoczone

    Serwis należący do Ancestry, gromadzący ponad 230 mln wpisów nagrobnych z cmentarzy całego świata, ze szczególnie gęstym pokryciem Stanów Zjednoczonych — w tym wielu polsko-amerykańskich cmentarzy parafialnych.

    Jak szukać: Wpisz nazwisko i zawęź kraj oraz stan; wynik pokazuje liczbę trafień, daty życia, cmentarz, a często zdjęcie nagrobka i notę biograficzną. Dla emigracji zarobkowej zacznij od okolic Chicago, Detroit i Pittsburgha.

    Regulamin Find a Grave zakazuje pobierania danych — dozwolone są wyłącznie odesłania

    Otwórz: https://www.findagrave.com

Dalej w tym serwisie

Wykaz zbiorów, które surname.pl faktycznie przetwarza — wraz z licencjami i datami pobrania — znajduje się na stronie Źródła danych. To, jak powstają opisy etymologiczne i czym różni się opis opracowany od algorytmicznego, opisuje Metodologia. Zestawienie najczęstszych nazwisk w Polsce jest w rankingu. To, co z tych zbiorów trafia do płatnego raportu o jednym nazwisku — i czego w nim nie ma — opisuje strona Raport archiwalny.